«Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΣΕΑ. ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΤΕΡΟΤΟΠΙΕΣ ΤΟΥ MICHEL FOUCAULT». Η ΜΕΤΑΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ «ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ “DEEP EYES”» ΤΟΥ ΟΡ.Φ.Ε.Ο. ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΨΗΦΙΔΩΤΩΝ ΔΗΜΟΥ ΔΙΟΥ-ΟΛΥΜΠΟΥ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 31 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 2 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ 55ου ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΟΛΥΜΠΟΥ
«Ο καθρέφτης του Περσέα» είναι η μεταδραματική παράσταση που θα παρουσιάσει το «Εργαστήριο Πολυτροπικών Δραστηριοτήτων “Deep Eyes”» (Ε.Π.Δ.) του ΟΡ.ΦΕ.Ο. σε συνεργασία με το «Συνεργατικό Εργαστήριο Τέχνης» του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πιερίας τη Δευτέρα 31 Αυγούστου και την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026 στο πλαίσιο του φετινού 55ου Φεστιβάλ Ολύμπου 2026. Η πρωτοτυπία της παράστασης εντοπίζεται στη δραματουργική μορφή που συνδυάζει παραδοσιακές θεατρικές πρακτικές με σύγχρονα μεταδραματικά στοιχεία, όπως performances, βιωματικές αφηγήσεις, επιτελεστική ποίηση, πολυμεσικές προβολές, παρουσιάσεις επιστημονικού λόγου και installation και κυρίως δημιουργική διάδραση με το κοινό. Το Ε.Π.Δ. εδώ και χρόνια πειραματίζεται με νέες παραστασιακές μορφές. Στην περσινή παράσταση, με το χαρακτηριστικό τίτλο «Ουτοπίες», επιχειρήθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του Φεστιβάλ Ολύμπου, η πραγματική αξιοποίηση διαδραστικών πρακτικών ανάμεσα στους καλλιτέχνες και το κοινό. Η φετινή παράσταση αξιοποιεί περαιτέρω την εμπειρία των προηγούμενων ετών. Άλλωστε, τα ειδοποιά χαρακτηριστικά του Ε.Π.Δ. είναι ο πειραματικός του χαρακτήρας και κυρίως η κοινωνική στόχευση, η διάδραση με το κοινό, η εθελοντική συμμετοχή και η συνεργασία με παρεμφερείς ομάδες και καλλιτέχνες διαφόρων ειδικοτήτων. Το βασικό μότο είναι η φράση του Γιόζεφ Μπόις: «Κάθε άνθρωπος είναι ένας καλλιτέχνης» η οποία συμπυκνώνει σε μεγάλο βαθμό το «μανιφέστο» της ομάδας [Βλ. https://ergpoldrast.blogspot.com/2025/12/deep-eyes.html]
Με βάση αυτά τα ειδοποιά χαρακτηριστικά αναπτύσσεται η μέθοδος προετοιμασίας της ομάδας· με αφετηρία μια έννοια ή έναν θεματικό πυρήνα ξεκινά η συλλογική έρευνα, γύρω από την οποία συνυφαίνεται το πλέγμα της επιτέλεσης, που καταλήγει στη σκιαγράφηση της βασικής δομής της παράστασης, στο κειμενικό περιεχόμενο, στις σωματικές εκφράσεις και στις διασυνδέσεις με ποικίλες άλλες μορφές τέχνης.
Τη φετινή χρονιά, ως αφετηρία της έρευνας, τέθηκε η έννοια της «ετεροτοπίας» του Michel Foucault. Επιγραμματικά, ο Foucault ορίζει τις «ετεροτοπίες» (1967/1984) ως πραγματικούς τόπους, που υπάρχουν σε κάθε πολιτισμό και λειτουργούν με τους δικούς τους κανόνες. Σε αντίθεση με τις ουτοπίες, που είναι ιδανικοί τόποι, οι ετεροτοπίες είναι πραγματικοί τόποι που φιλοξενούν» το διαφορετικό, ασύμβατο ή το παρεκκλίνον, όπως τα νοσοκομεία, τα ψυχιατρεία, οι φυλακές, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, τα κοιμητήρια, τα Μουσεία, τα επιστημονικά εργαστήρια κ.ά. Οι ετεροτοπίες επιβάλλουν ιδιότυπες πειθαρχίες, τόσο σε αυτούς που βρίσκονται σε αυτές, όσο και όσες/ους επιχειρούν να εισέλθουν σε αυτές. Θα πρέπει πάντως, από την άποψη της σύγχρονης κριτικής, να επισημάνουμε ότι στη σημερινή πραγματικότητα του ύστερου καπιταλισμού, η έννοια της «ετεροτοπίας» δεν αρκεί για να περιγράψει τη μεταβολή των παλαιότερων «κοινωνιών της πειθαρχίας» σε «κοινωνίες της επίδοσης». Στις σύγχρονες κοινωνίες τα άτομα δεν υπακούουν πια σε εξωτερικές πειθαρχίες, αλλά χειραγωγούνται από τον ίδιο τον εαυτό τους. Εργάζονται ακατάπαυστα με ιλιγγιώδεις ανταγωνιστικούς ρυθμούς σε ένα σύστημα επιφαινόμενης ελευθερίας, αλλά επί της ουσίας απόλυτα ελεγχόμενου από το σύστημα της κατανάλωσης και του χρήματος.
Η έννοια της ετεροτοπίας, όπως και ο μετασχηματισμός της σε καλλιτεχνικές δράσεις, ήταν το αντικείμενο της ετήσιας έρευνας της ομάδας. Ο τίτλος του project: «Ο καθρέφτης του Περσέα», προέκυψε, τόσο από την έννοια του καθρέφτη, η οποία παραπέμπει μεταφορικά στην έννοια της ετεροτοπίας (ο καθρέφτης είναι ταυτόχρονα «τόπος» πραγματικός αφού αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, αλλά και ανεστραμμένος αφού αποτελεί είδωλο της πραγματικότητας), όσο και από τον μύθο του Περσέα, στον οποίο ο ήρωας αποκεφάλισε τη φοβερή Μέδουσα χρησιμοποιώντας το τέχνασμα του καθρέφτη (της γυαλιστερής του ασπίδας) αποφεύγοντας να την κοιτάξει κατάματα και να πετρώσει από το δολοφονικό της βλέμμα. Ο «καθρέφτης του Περσέα» είναι το «τέχνασμα» για να κοιτάξουμε έμμεσα τους φόβους μας, χωρίς να παραλύσουμε, και με αυτόν τον τρόπο να κατανοήσουμε τις προσωπικές και κοινωνικές ετεροτοπίες.
Ο υπότιτλος: «Συμπόσιο για τις ετεροτοπίες του Michel Foucault» παραπέμπει στη δραματουργική συνθήκη της παράστασης, η οποία βασίζεται στην οργάνωση επί σκηνής ενός φανταστικού «επιστημονικού συμποσίου» με θέμα τις ετεροτοπίες. Οι περφόρμερς αντιπροσωπεύουν τους ερευνητές των σύγχρονων ετεροτοπιών, που παρουσιάζουν τις επιστημονικές τους εργασίες, όχι με τη συμβατική μορφή των προφορικών ανακοινώσεων, όπως συνηθίζεται στα επιστημονικά συνέδρια, αλλά ως ζωντανές αναπαραστάσεις που παρουσιάζονται με τη μορφή δραματοποιημένων επεισοδίων (προσ)καλώντας τους θεατές σε διαδραστική συμμετοχή.
Aπό τη συλλογική επεξεργασία προέκυψε η παρτιτούρα της παράστασης, που περιλαμβάνει ήχους, κινήσεις, λόγο και πολυμεσικό εικαστικό περιβάλλον (installation). Οι θεατές γίνονται συμμέτοχοι στην έρευνα που επιτελείται ενσώματα στον σκηνικό χώρο. Μετακινούνται συνεχώς στους χώρους του Κέντρου Ψηφιδωτών συμπληρώνουν ερωτηματολόγια, απαντούν σε ερωτήματα, απαγγέλλουν ποίηση, μπορούν να «συνομιλήσουν», ακόμα και να αγγίξουν τους περφόρμερς και αναστοχάζονται τη δική τους θέση στον ετεροτοπικό μας κόσμο.
Υπάρχει, ωστόσο, ένας ακόμη λόγος, για τον οποίο η παράσταση διατηρεί τη δημιουργική της πρωτοτυπία κι αυτός είναι η καθαυτή η θεατρική πράξη. Το γεγονός, δηλαδή, ότι δεκάδες άνθρωποι διαφόρων ηλικιών και ειδικοτήτων (πολλοί εκ των οποίων είναι εκπαιδευτικοί) συνυπάρχουν σε μια επιτελεστική καλλιτεχνική διαδικασία αποφασίζοντας να εκφραστούν δημιουργικά σ’ έναν κόσμο που καθηλώνει τους πολλούς στην παθητικότητα και στην εξάρτηση. Αυτό από μόνο του είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο. Η τέχνη και η ομορφιά εν τέλει μπορούν να σώσουν τον κόσμο, αρκεί, βέβαια, ο καθείς να ξεπεράσει τις φοβίες, τα στερεότυπα και τις ανασφάλειες στις οποίες επενδύει το σύστημα.
ΔIANOMH
ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Θανάσης Κοντοφάκας | ΠΕΡΣΕΑΣ: Γεώργιος Στράγκας | ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΕΣ/ΤΕΣ: Αίθρα Γραμματικού, Δημήτρης Χαριτόπουλος, Βάσω Μπελέμη, Ολυμπία Κουτσιμανή, Γιώργος Μυτελέτσης, Διονυσία Φωτιάδου, Πασχαλίνα Γιαννάκη | ΓΑΤΟΣ ΤΣΕΣΑΪΡ: Ελένη Ράπτη | ΜΑΡΤΙΑΤΙΚΟΣ ΛΑΓΟΣ: Κατερίνα Ντάμπου | ΚΑΠΕΛΑΣ: Αθανασία Τσιβγινίδη | ΤΥΦΛΟΠΟΝΤΙΚΑΣ: Φωτεινή Καρασερίδου | ΑΝΤΑ: Ασημίνα Τσακνάκη | ΡΕΑ: Ευαγγελία Παπαναστασίου | ΦΡΙΝΤΑ: Έφη Χατζηαδάμου | INFLUENCERS: Σταυρίνα Βάια, Θεοδώρα Λαζάρου, Μαριάννα Σαρρή, Λένα Αναστασιάδου | ΕΡΓΑΤΡΙΑ ΤΟΥ ΣΕΞ: Αναστασία Παπαναστασίου | ΡΑΚΕΛΑ: Ρακέλα Χότζα | ΠΕΜΕΛΑ: Πάμελα Πετάλλι | ΕΜΙΛΥ: Ελένη Τόκα.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Ραφαήλ Σανδαλτζόπουλος, Τμήμα Μοριακής Βιολογίας & Γενετικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
ΜΟΥΣΙΚΟΙ | Ηλεκτρική κιθάρα 1: Ηλίας Αδάμος | Ηλεκτρική κιθάρα 2: Άγγελος Ζορμπάς | Ντραμς: Γιώργος Δημολιός | Φωνή: Μαρία Τσιμπώνη | Ηλεκτρικό μπάσο: Μιχαέλα Μπούσια.
ΗΧΟΤΟΠΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: Δημήτρης Μπάκας. ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ-ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Νικόλαος Γραίκος | INSTALLATION: Πάμελα Πετάλλι, Ρακέλα Χότζα, Γιώργος Μυτελέτσης | ΦΩΤΙΣΜΟΙ-ΗΧΟΣ: Γιώργος Ιωάννου. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ VIDEO ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Δημήτρης Γατσιός | ΕΝΤΥΠΑ: Πάμελα Πετάλλι.
Λίγα λόγια για το Εργαστήριο Πολυτροπικών Δραστηριοτήτων “Deep Eyes”
Το Εργαστήριο Πολυτροπικών Δραστηριοτήτων “Deep Eyes” λειτουργεί ως σχολή μη τυπικής εκπαίδευσης του Οργανισμού Φεστιβάλ Ολύμπου και εντάσσεται στις καλλιτεχνικές και εκπαιδευτικές του δράσεις. Απευθύνεται σε παιδιά και νέους/ες με βασικές επιδιώξεις τη βελτίωση του πολιτισμικού τους κεφαλαίου, τον πολυτροπικό τους γραμματισμό και την ανάδειξη και ενδυνάμωση της δημιουργικότητάς τους με βάση τη συμμετοχή τους σε δράσεις συνέργειας όλων των τεχνών. Το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει θεωρητικά μαθήματα και άσκηση σε βιωματικές και καλλιτεχνικές πρακτικές. Το «Εργαστήριο» έχει αποσπάσει βραβεία και τιμητικές διακρίσεις από διάφορους καλλιτεχνικούς φορείς.
INFO
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΟΛΥΜΠΟΥ | OLYMPUS FESTIVAL
Εργαστήριο Πολυτροπικών Δραστηριοτήτων | Multimodal Activities Lab
e-mail: graikos@otenet.gr
Ελεύθερη είσοδος. Επιτρέπεται η χρήση κινητών, οι συζητήσεις, η περιήγηση στον χώρο και η κατανάλωση φυσικής τροφής
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου